ویب ډیسک
د پاکستان نامتو ژورنالسټ نن د ورځپاڼه کې لیکلي چې
د پاکستان لوړپوړو امنیتي چارواکو په دوحه کې د افغان طالبانو مشرتابه ته نږدې شوی او دوی ته یې څرګنده څرګنده کړې هغه زیاتوی چې د استانبول په کنفرانس کې له دوی نه انکار یو لوی ګوزار د ه
پاکستان د سولې پروسې سره د یوځای کیدو لپاره د افغان طالبانو د قانع کولو لپاره نوې هڅې پیل کړې که نه نو ممکن طالبان د پاکستان له سختو اقداماتو سره مخ شي. د پاکستان لوړپوړو امنیتي چارواکو په دوحه کې د افغان طالبانو مشرتابه ته نږدې شوی او دوی ته یې څرګنده څرګنده کړې چې د استانبول په کنفرانس کې له دوی نه انکار د افغان سولې پروسې لپاره لوی ګوزار و او که دوی انعطاف ونه ښیې نو پایلې به یې ولري.
د متحده ایالاتو په ملاتړ د افغان سولې کنفرانس چې د ترکیې ، قطر او ملګرو ملتونو لخوا په استانبول کې د اپریل 24 په کوربه توب د طالبانو د نه ګډون له امله وځنډول شو. دا کنفرانس د سولې پروسې ګړندۍ کولو لپاره و ، مګر په واشنګټن کې نوې ادارې د متحده ایالاتو سرتیرو وتلو نیټه د می له 1 څخه سپتمبر 2021 ته بدله کړه. طالبانو دغه نوې نیټه رد کړه او هغه یې د ټرمپ ادارې سره لاسلیک شوي د سولې تړون سرغړونه اعلان کړه. دوی د استانبول په کنفرانس کې له ګډون کولو ډډه وکړه.
تېره اوونۍ د ترکیې ، پاکستان او افغانستان د بهرنیو چارو وزیرانو په استانبول کې سره وکتل او دوی پر وسله والو طالبانو غږ وکړ چې په افغانستان کې د تلپاتې سولې لپاره د خبرو اترو هوکړې ته رسیدو پر خپلې ژمنې ټینګار وکړي. معلومه ده چې د پاکستان یو لوړپوړی امنیتی چارواکی به د دوشنبې په ورځ (نن) د دوشنبه په ورځ په دوحه کې د طالبانو له مشرانو سره وویني او دوی ته به یې په رڼ اندازه پیغام ورسوي.
پاکستان او د افغانستان د سولې په پروسه کې ځینې نور نړیوال شریکان هڅه کوي طالبان قانع کړي چې په لنډمهاله ایتلافي حکومت کې د شاملیدو لپاره موافقه وکړي خو دوی موافقې ته زړه نازړه وو.
میر مخته لیکي چې د لوړ ځای پر ځای شوي سرچینو په وینا ، د پاکستان امنیتي ادارو د افغان طالبانو او تحریک طالبان پاکستان پورې اړوند ډلو ترمینځ ځینې اړیکې موندلې. یوې لوړ پوړې سرچینې وویل چې “دا د یوې ورته سکې دوه مخونه دي” خو افغان طالبانو دا تور رد کړی دی. دوی وویل چې دا لومړی ځل ندی چې موږ د امنیتي ادارو له تودوخې سره مخ شو. د طالبانو مشر ملا عبدالغني برادر د پاکستاني ادارو لخوا نیول شوی و او هغه په 2018 کال کې خوشې شو. دا ملا برادر و چې په دوحه کې یې له امریکا سره د سولې خبرو مشري کوله. دوه لوړ پوړي طالب مشران ملا عبیدالله اخوند (د افغانستان د دفاع پخوانی وزیر) او استاد یاسر د کلونو ترمینځ د پاکستان د امنیتی ادارو په توقیف کې ومړ.
طالبانو دا څرګنده کړه چې دوی نه یوازې له افغانستان څخه د متحده ایالاتو سرتیري ایستل غواړي بلکه د ملګرو ملتونو د تروریستي لیست څخه د دوی نومونه ایستل او د بندیانو خوشې کول هم غواړي. د دوی بې پامۍ نور د پاکستاني چارواکو لپاره د منلو وړ نده چې له اوږدې مودې راهیسې له طالبانو سره معاملې کوي. یوه لوړ پوړي پاکستاني چارواکي وویل چې له اشرف غني سره معاملې کول اسانه دي خو له طالبانو سره معاملې کول خورا ګران دي. دغه چارواکي د پښتون تحفو غورځنګ (PTM) د ملاتړ لپاره په افغان حکومت تورونه پورې کړل. پاکستاني چارواکو خپلې اندیښنې ولسمشر غني ته نیغ په نیغه رسولي او له هغې وروسته افغان ولسمشر هیڅکله د PTM په عامه توګه ملاتړ نه دی کړی. ولسمشر غنی په دې وروستیو کې پاکستان ته ځینې غیر اعلانیہ سفرونه هم وکړل ترڅو له پاکستانی لوري سره فاصله کمه کړي.
معلومه ده چې هندوستان هم پدې وروستیو کې هڅه کړې چې افغان طالبان ښکیل کړي خو د دوی مشران له دوی سره مستقیمې ناستې څخه ډډه کوي. د طالبانو یوې جګپوړې سرچینې وویل چې هند په پام کې لري د امریکایي ځواکونو تر احتمالي وتلو وروسته خپل سرتیري افغانستان ته واستوي. طالبان فکر کوي چې هند په دې وروستیو کې له پاکستان سره ښکېلتیا یوازې د دې لپاره پیل کړې چې هند نه غواړي پاکستان په افغانستان کې په خپل نوي رول اعتراض وکړي. هند غواړي چې وسله وال طالبان په افغانستان کې پر خپلو سرتیرو برید ونه کړي دا درک نه کړي چې طالبان هیڅکله په خپل هیواد کې بهرني سرتیري نه مني.
