د بلوچستان د چمن ولسوالۍ په ګلدار باغیچه سیمه کې د یوه دیني ښوونځي د ښوونکي د ادعا شوي تاوتریخوالي له امله د اووه کلنې نجلۍ یوه سترګه په بشپړه توګه له لیدلو لوېدلې او وروسته د سختې ناروغۍ له امله د عملیاتو پر مهال ایستل شوې ده.
د اردو نیوز د راپور له مخې، دغه پېښه شاوخوا یوه نیمه میاشت وړاندې د عبدالمحمد له اووه کلنې لور ملالې سره شوې وه، خو موضوع هغه مهال د خلکو پام ته ورغله چې د نجلۍ روغتیايي حالت خراب شو او د مرستې لپاره یې کورنۍ له خلکو غوښتنه وکړه.
د نجلۍ د تره، دوست محمد، په وینا ملاله خپل کور ته نږدې په یوه دیني ښوونځي کې زده کړې کولې. هغه ادعا کړې چې نجلۍ د درس د نه یادولو له امله د ښوونکي له خوا په څپېړه وهل شوې او په دې مهال ځمکې ته لوېدلې او سترګه یې د مېز له څنډې سره لګېدلې ده.
د هغه په خبره، د نجلۍ پلار ورځنی مزدور دی او له پېښې وروسته ښوونکي د درملنې لپاره لس زره پاکستانۍ روپۍ ورکړې وې. کورنۍ لومړی نجلۍ یوه سیمه ییز روغتیايي مرکز او وروسته د چمن بازار ډاکټرانو ته وړې وه، خو د پیسو له ختمېدو وروسته یې درملنه دوام ونه موند.
د راپور له مخې، د سترګې ټپ په لومړیو کې چندان جدي نه ښکارېده، خو د پر وخت درملنې د نه کېدو له امله یې حالت ورو ورو خراب شو او د عملیاتو تر مخه د سترګې وضعیت ډېر خراب شوی و.
وروسته د نجلۍ مور له ګاونډیانو څخه د مرستې غوښتنه وکړه. هغوی له خبریال او ټولنیز فعال جمال تره کۍ سره اړیکه ونیوله. نوموړي کورنۍ وهڅوله چې نجلۍ کوټې ته د درملنې لپاره یوسي او په ټولنیزو رسنیو کې یې د مرستې غوښتنه هم پیل کړه. د نوموړي په وینا، تر اوسه د نجلۍ د درملنې لپاره له شلو لکو پاکستانۍ روپیو څخه زیاته مرسته راټوله شوې ده.
په کوټه کې د دولتي هیلپر سترګو روغتون د سترګو متخصصې ډاکټرې ارم بلوچ ویلي چې د ټپ له رامنځته کېدو وروسته د اوږدې مودې لپاره د درملنې نه کېدو له امله د نجلۍ په سترګه کې سخت عفونت خپور شوی و.
د ډاکټرې په وینا، سترګه په بشپړه توګه زیانمنه شوې وه، د سترګې په قرنیه کې سوری رامنځته شوی و او د سترګې دننني برخې هم زیانمنې شوې وې. هغې ویلي چې په دې پړاو کې د لید بېرته راګرځول ناشوني وو.
د روغتیايي کارکوونکو په پرېکړه، د نجلۍ د سخت درد د کمولو او د عفونت د بلې سترګې ته د خپرېدو د مخنیوي لپاره د عملیاتو له لارې زیانمنه سترګه وایستل شوه. د راپور له مخې، د عملیاتو وروسته د نجلۍ روغتیايي حالت ښه بلل شوی او د ټپ له رغېدو وروسته به ورته مصنوعي سترګه ولګول شي.
جمال تره کۍ ویلي چې د موضوع له راپورته کولو وروسته پرې د ځینو کړیو له خوا فشار هم راغلی، خو نوموړي د ماشومانو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره د عامه پوهاوي پر اړتیا ټینګار کړی دی.
د ټولنیزو رسنیو له لارې د موضوع له خپرېدو وروسته د چمن سیمه ییزې ادارې اړوند دیني ښوونځی تړلی و. خو د پولیسو د معلوماتو له مخې، تر اوسه د پېښې په تړاو رسمي دوسیه نه ده ثبت شوې.
د چمن کاریزات پولیسو د مشر عبدالجبار په وینا، پولیسو د پېښې په اړه له ټولنیزو رسنیو خبر ترلاسه کړ او د سیمه ییزې ادارې په لارښوونه یې ښوونځی وتاړه. هغه ویلي چې د نجلۍ پلار د قانوني اقدام او د دوسیې له ثبتولو ډډه کړې ده.
پولیس وايي، هغه ښوونکی چې پر نجلۍ د وهلو ادعا پرې شوې، له پېښې وروسته تښتېدلی دی. د پولیسو په وینا، د کورنۍ د قانوني دعوې نه کولو له امله په قضیه کې نور قانوني پرمختګ نه دی شوی او یاد ښوونځی وروسته بېرته پرانیستل شوی دی.
د بلوچستان د پوهنې ادارې د روان کال په جولای کې په یوه خبرتیا کې په دولتي او شخصي ښوونځیو کې د ماشومانو وهل، په ډنډو وهل او هر ډول بدني او رواني تاوتریخوالی منع کړی و. په خبرتیا کې د ماشومانو د ساتنې د قانون او د ماشومانو د حقونو اړوند نړیوالو اصولو ته په پام سره د شکایتونو د ثبت لپاره د ځانګړي دفتر یا ثبتکتاب د جوړولو او د سرغړونکو ښوونکو پر وړاندې د انضباطي اقدام غوښتنه شوې وه.
د ښځو او ماشومانو د حقونو مدافعې مېرمنالنسا وکیلې ویلي چې دیني ښوونځي د پوهنې ادارې تر مستقیمې څارنې لاندې نه دي، نو په دغو ښوونځیو کې هم د ماشومانو پر وړاندې د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره روښانه اداري نظام ته اړتیا ده.
هغې زیاته کړې چې په دیني ښوونځیو کې د ډېرو ماشومانو کورنۍ له بېوزلو طبقو څخه دي او ښايي د خپلو ماشومانو د حقونو په اړه کافي پوهاوی ونه لري؛ له همدې امله د عامه پوهاوي ترڅنګ د ښوونکو روزنه او د ماشومانو د ساتنې اړوند قوانینو پلي کول هم اړین دي.