ويب ډیسک
د ښځو د حقونو ملاتړې وايي، په افغانستان کې روان وضعیت د دوحې د تړون پایله ده، چې د جنسیتي برابرۍ پر بنسټ د یوې ټولنې د جوړولو لپاره یې د ښځو هیلې په پام کې نه دي نیولي. د دوی په وینا د افغانستان په اړه په راتلونکې غونډه کې چې د ملګرو ملتونو په نوښت جوړېږي، د دغې ویجاړونکې تېروتنې د تکرار مخه باید ونیول شي.
ټاکل شوې د دوحې دویمه غونډه د فبرورۍ په ۱۸ او ۱۹ د قطر په پلازمېنه دوحه کې د ملګرو ملتونو په نوښت جوړ شي. په دې غونډه نیوکې د بېلابېلو دلایلو له مخې اوج ته رسېدلې او تمه ده چې د بشري حقونو ملاتړ به د دې غونډې پر ضد لاریونونه وکړي.
د افغانستان د ښځو د مشارکت مشرې ترنم سعیدي د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د دوهمې ځانګړې غونډې د اجنډا په اړه خامه پرېس ته وویل، ښځې او نجونې په ۲۰۲۱ کال کې د دوحې له غونډې څخه چې د افغانستان د راتلونکي په اړه د بحث لپاره جوړه شوې، تمه لري. د افغانستان په راتلونکي کې باید بنسټیز حقونه او د جنسیت برابري وشي.
د اغلې سعدي په خبره، افغانستان په وروستیو کلونو کې ډېر بدلونونه تجربه کړي او په دغه هېواد کې سیاسي او ټولنیز حالات پېچلي دي. خو په افغانستان کې د بنسټیزو حقونو او جنسیتي برابرۍ د تحقق لپاره د نړیوالې او کورنۍ ټولنې لا زیاتو او دوامداره هڅو ته اړتیا ده.
هغه زیاتوي: « ا.ا نه یوازې دا چې د دوحې په تړون کې کوم شرطونه ایښودل شوي وو، بلکې افغانستان ته له ننوتلو وروسته یې ټولې هڅې له ټولنې څخه د ښځو او نجونو د بشپړې ایستلو په اصولو ولاړې وې او په وینا یې له ټولنې سره له ۵۲ څخه زیاتو لیکلی فرمانونو او په لسګونو غیر لیکل شوی فرمانونو په صادرولو سره ښځې او نجونې د هغوی له ټولو حقونو څخه منعې کړې او پر هغوی یې ډېر محدودیتونه ولګول.»
ټاکل شوې چې د دوحې دویمه ناسته د فبرورۍ په ۱۸ او ۱۹ د افغانستان لپاره د هېوادونو د ځانګړي استازي او د نړیوالو سازمانونو د استازو په حضور کې په دوحه کې جوړه شي.
په ورته وخت کې اغلې سعیدي نیوکه وکړه، چې په تېرو دوو کلونو کې د افغانستان په اړه غونډې او کنفرانسونه د جنسیتي برابرۍ او د بشري حقونو د خوندیتوب په برخه کې بنسټیز اغېز نه لري او ټینګار یې وکړ، چې ملګري ملتونه باید د زیانمنو شویو کسانو د خوندیتوب لپاره هڅې وکړي. د ټولنې برخه (ښځې او نجونې) د زده کړې پراختیا، روغتیا، د جنسیت مساوي کلتور وده او د ملاتړي بنسټونو پیاوړتیا.
سارا وحيدي چې د افغانستان له اغېزمنو ځوانانو څخه ده، هم د ۲۰۲۰ کال د دوحې د سولې له سرمشريزې څخه د ښځو او ځوانانو وتل د بشري حقونو په تېره بيا د ښځو په وضعيت کې د اوسني کړکېچ لامل وګڼل او د دې ناوړه پايلو په اړه يې خبرداری ورکړ.
هغه چې په دې وروستيو کې د فاريس په نړيواله مجله کې له دېرشو کلونو کم عمره د اغېزناکو ځوانانو په لېست کې شامل شوى، په اېکس پاڼه کې د يوه پيغام په خپرولو سره زياته کړې چې افغانستان اوس په نړۍ کې يوازنى هېواد دى چې ښځې او نجونې په کې له زده کړو بې برخې دي.
د اغلې وحیدي په وینا، د دوحې د سولې له خبرو څخه د ښځو وتل د دې لامل شوي چې په افغانستان کې د دوی اساسي حقونه په ښکاره تر پښو لاندې شي.
