د افغانستان د ځینو رسنیو د راپورونو له مخې، د افغانستان د غزني ولایت په اجرستان ولسوالۍ کې د سرطان ناروغۍ د پېښو د زیاتېدو په اړه د سیمې اوسېدونکي اندېښمن دي او د دې ناروغۍ د لاملونو د معلومولو لپاره د هر اړخیزې څېړنې غوښتنه کوي.
د اجرستان د ګلدرې سیمې اوسېدونکي ادعا کوي چې له ۱۳۹۵ لمریز کال راهیسې په شاوخوا ۱۵ تر ۲۰ کلیو کې له ۱۱۰ ډېر کسان د سرطان له امله مړه شوي دي. د سیمې اوسېدونکي وایي، دوی د کور په کور سروې له لارې دغه شمېرې راټولې کړې، خو یادې شمېرې تر اوسه د کومې رسمي روغتیايي ادارې له خوا په خپلواک ډول نه دي تایید شوې.
د ځایي خلکو په وینا، په ځینو کورنیو کې د سرطان ناروغۍ له امله د کورنۍ څو غړي مړه شوي دي. هغوی وایي، د ناروغۍ د زیاتوالي د احتمالي لاملونو د معلومولو لپاره باید روغتیايي ادارې علمي څېړنې ترسره کړي.
د افغانستان د غزني ولايت په اجرستان ولسوالۍ کې روغتیايي کارکوونکي هم وایي چې د سرطان ناروغان روغتیايي مرکزونو ته مراجعه کوي. د سیمې د یوه ډاکټر په وینا، په تېرو درېیو میاشتو کې شاوخوا ۲۰ داسې ناروغان روغتیايي مرکز ته ورغلي چې له سیمې بهر یې د سرطان تشخیص شوی و. د هغه په وینا، په اجرستان کې د معدې او مرۍ د سرطان پېښې تر نورو ډېرې لیدل کېږي.
بل لور ته، د افغانستان د عامې روغتیا وزارت وایي چې د روغتیا نړیوال سازمان په همکارۍ په بېلابېلو زونونو کې د سرطان د تشخیص لپاره د نوو وسایلو د فعالولو چارې روانې دي. د وزارت په وینا، هغو سیمو ته به ځانګړې پاملرنه وشي چې د سرطان د پېښو کچه پکې لوړه وي، چې غزني هم پکې شامل دی.
اجرستان د غزني له لرې پرتو ولسوالیو څخه دی او د سیمې اوسېدونکي د روغتیايي خدمتونو محدود لاسرسی د یوې مهمې ستونزې په توګه یادوي. د دوی په وینا، اوږده واټنونه، اقتصادي ستونزې او د متخصصو روغتیايي مرکزونو نشتوالی د دې لامل کېږي چې ځینې ناروغان پر وخت روغتیايي خدمتونو ته ونه رسېږي.
تر اوسه داسې رسمي او هر اړخیزه څېړنه نه ده خپره شوې چې په اجرستان کې د سرطان د ادعا شوې کچې د زیاتوالي دقیق لاملونه او شمېرې په ډاګه کړي. د سیمې اوسېدونکي غوښتنه کوي چې روغتیايي ادارې دې د ناروغۍ د کچې، احتمالي لاملونو او د خلکو د روغتیايي اړتیاوو د معلومولو لپاره پراخه څېړنه ترسره کړي.