لیکنه :داودجبارخیل
هیله لرم چې ښه به یې. زه آزاد یم، ستا زوړ ملګری.
دا لیک هغه وخت لیکم چې شپه نیمه اوښتې ده. د ساعت ټکټک د خونې چوپتیا ماته کړې، خو خوب زما له سترګو وتلی دی. قلم مې په لاس کې واخیست، ځکه زړه مې نور چوپ پاتې کېدلی نه شو. ما ته ته ډېر یاد شوې. ایا ته پوهېږې؟
له ډېرې مودې راهیسې مې نه یوازې تا، بلکې ځان هم له لاسه ورکړی دی. په دې ورځو کې د کتاب لوستل یو لرې خوب ګرځېدلی؛ داسې خوب چې یوازې کله ناکله د شپې په خیالونو کې راڅرګند شي. خو نن شپه مې ځان مجبور کړ چې تاته ولیکم، ځکه احساس مې وکړ چې که درسره خبرې ونه کړم، نو شاید په بشپړه توګه ورک شم.
ما له ځانه وپوښتل: که د کتاب غږ هم هېر کړم، نو زه به څه پاتې شم؟
نو ما قلم راواخیست، ستا نوم مې یاد کړ، او هیله مې وکړه چې ښایي ستا له لارې یو ځل بیا ځان ومومم.
زه پوهېږم، په دې موده کې چې زه له تا لرې وم، ستا پر پاڼو به دوړې پرتې وي. ښایي تیاره به دې پر مخ خپره شوې وي، او یوازیتوب به دې زړۀ دروند کړی وي. د دې لپاره شرمېږم. ته نه پوهېږې چې څومره مې غوښتل ستا پاڼې لمس کړم، ستا په خبرو کې ورک شم، او د څو شېبو لپاره له دې دروند واقعیت څخه وتښتم.
خو څه وکړم؟
غم، درد او ویره لکه زهر زما په وجود کې خپاره شوي دي. حجره په حجره، رګ په رګ، حتی زما فکرونه یې نیولي دي. هر څه بېرته هماغه تیارو ته ستنېږي. داسې ښکاري چې زموږ د ژوند ستونی د بل چا تر پښو لاندې دی.
ته دوی پېژنې. تا موږ ته د دوی په اړه ډېر څه ویلي وو. خبرداری دې راکړی و، خو موږ تا جدي ونه نیوله. تا مو لږ ولوست، او ستا خبرې مو سپکې وګڼلې. اوس پوهېږم چې څومره پښېمانه یم.
نن دوی هر ځای زموږ څارنه کوي. ستا او زما اړیکه ورته خطر ښکاري. زه نه پوهېږم که دوی پوه شي چې زه له تا سره څومره نږدې یم، نو زما به څه حال شي.
ایا دوی به تا وسوځوي؟ زنداني به دې کړي؟ دا خبرې کول راته درنې دي، خو ویره زما تر مغزو رسېدلې ده.
طالبان…
حتی د نوم اخیستل یې راته اسانه نه دي. دا نوم لکه تور سیوری هر ځای خپور دی؛ زما په ذهن، زما په ژوند، زما په ساه کې. دا توروالی زموږ نړۍ د یو تنګ زندان په څېر راچاپېره کړی دی.
زه نشم لوستلی.
زه نشم لیکلی.
حتی هغه شان ګرځېدای هم نه شم لکه پخوا.
زما جامې، زما خبرې، زما خوځښت—هر څه د بل چا له خوا ټاکل کېږي.
زما په څېر نجونو لپاره دا زندان لا پسې تنګ دی. هره ورځ داسې احساس کوم چې د خپل هویت یوه برخه له لاسه ورکوم. پخوا مې ستا او لیکلو کې پناه اخیسته، خو اوس داسې یم لکه په دلدل کې چې ډوبېږم؛ هر څومره چې ځان راباسم، هماغومره ژور لاړ شم.
موږ له یو بل څخه بېل شوي یو.
نه یوازې په فاصله، بلکې په زړونو کې.
په کوڅو کې خلک د سیورو په څېر ګرځي؛ مخونه یې ساړه، سترګې یې تشې، موسکاګانې ورکې شوې دي. زموږ سلامونه هم ستړي شوي دي. الفاظ نور تودوخه نه لري.
حتی ماشومان هم بدل شوي دي.
د دوی په خندا کې بېغمي نه شته.
د لوبو غږونه کم شوي دي.
چوپتیا، ویره او ژړا د ښار نوې ژبه ده.
کله ناکله غواړم یو څوک غېږ کې ونیسم؛ داسې څوک چې پوه شي زه څه تېروم. خو لاسونه مې لار نه پیدا کوي. داسې ښکاري چې موږ ټول د ویرې او شک دیوالونو شاته بند پاتې یو.
سره له دې، زه لا هم په یوې وړې هیلې ژوندی یم.
هغې هیلې چې که څه هم کمزورې ده، خو لا هم زما په زړه کې رپېږي. شاید یوه ورځ به موږ بېرته ځانونه ومومو. شاید بیا به موسکا وکړو. شاید انسانیت لا هم ژوندی وي.
کتابه،
ما دا لیک ځکه درته ولیکه چې نور نه غواړم تیاره راباندې بریالۍ شي.
ما ته ولیکه.
راته ووایه چې څنګه له دې زندانه ووځم.
ته شاید یوازینی ملګری یې چې لا هم زما غږ اوري.
پوه شه، چې زما د زړه په یوه کونج کې لا هم یو کوچنی اور بل دی.
که ته وغواړې، کولی شې دا اور بیا راژوندی کړې.
راته ووایه چې هیله حتی په تر ټولو تیاره شپو کې هم مري نه.
