محب الله
دا افغان وزارتوت تجارت چارواکو په وينا چې د طالبانو اداره په مسکو کې د افغانستان لپاره د یوه تړون د شرایطو په اړه خبرې اترې په وروستي پړاو کې دي، چې له روسیې څخه د تېلو او بینزین د پېرلو په برخه کې دي.
د افغانستان د اقتصاد وزارت ویاند حبیب الرحمن حبیب تایید کړه چې د سوداګرۍ وزارت په مشرۍ یو رسمي پلاوی د روسیې پلازمېنې مسکو ته تللی او د غنمو، ګازو او تېلو د قراردادونو د نهايي کولو په حال کې دی.
هغه وویل، «دوی له روسیې سره په خبرو بوخت دي، او زیاته یې کړه چې د تړونونو له بشپړېدو وروسته به جزئیات شریک کړي.
د سوداګرۍ او صنایعو وزارت یوې سرچينې په وينا چې د دې وزارت تخنیکي چارواکي او د مالیې وزارت په دې میاشت کې د یوه وزیر پلاوي له سفر وروسته د قراردادونو د عملي کولو لپاره په مسکو کې پاتې شوي دي.
چارواکي وویل: “موږ د تړون په متن کار کوو، (موږ) نږدې د ګازو او بینزین په اړه موافقه کړې ده.” هغه چارواکي زیاته کړه چې دوی تمه لري چې ژر تر ژره پای ته ورسیږي.
د روسیې د بهرنیو چارو او انرژۍ وزارتونو ویاندانو د نظر غوښتنې غوښتنو ته ځواب ونه وایه.
دا تړونونه وروسته له هغه کېږي چې د سوداګرۍ د سرپرست وزیر په مشرۍ د طالبانو یو پلاوی د اګست په نیمایي کې روسیې ته د سوداګرۍ په اړه د خبرو لپاره تللی و.
که بشپړ شي، دا تړون به د بهرنیو هیوادونو نښه وي چې د طالبانو سره په زیاتیدونکي توګه سوداګري کوي، سره له دې چې اداره یې په رسمي توګه د کوم نړیوال حکومت لخوا په رسمیت نه ده پیژندل شوې ځکه چې شاوخوا یو کال دمخه د امریکایي ځواکونو له وتلو وروسته یې د هیواد کنټرول ترلاسه کړ.
دا په داسې حال کې ده چې متحده ایالات هڅه کوي نور هیوادونه قانع کړي چې د روسیې د تیلو کارول کم کړي، د دې نوښت هدف د تیلو عاید محدودول دي چې مسکو یې په اوکراین د خپل یرغل د تمویل لپاره کاروي.
روسیه او د طالبانو په مشرۍ افغانستان دواړه د امریکا په ګډون د نړیوالو حکومتونو له اقتصادي بندیزونو سره مخامخ دي.
د مسکو په ګډون هیڅ بهرنی حکومت په رسمي توګه د طالبانو اداره نه پیژني او د افغانستان بانکونه د بندیزونو له امله له خنډ سره مخ شوي چې ډیری نړیوال بانکونه نه غواړي له افغان بانکونو سره راکړه ورکړه وکړي.
رسمي سرچينېو په وينا چې دوی د تادیاتو د څرنګوالي لپاره پلان لري مګر د توضیحاتو ورکولو څخه یې ډډه وکړه چې ایا رسمي بانکي چینلونه به وکارول شي.
سره له دې چې د افغانستان د مرکزي بانک شتمنۍ کنګل شوې، بانکي سکتور یې د بندیزونو او له بهر څخه د رسمي پیژندنې د نشتوالي له امله له خنډ سره مخ دی، ځینې هیوادونه له کابل سره سوداګري کوي او د کورني اقتصادي بحران په ترڅ کې نړیوالو بازارونو ته د لاسرسي په برخه کې مرسته کوي.
پاکستان هره ورځ له افغانستان څخه زرګونه ټنه سکاره ترلاسه کوي، چې پخوا یې د انرژۍ د بحران د هواري لپاره هرکلی کړی دی. راکړه ورکړه په هر هیواد کې د خصوصي سوداګرو له خوا ترسره کیږي، او د طالبانو اداره د ډبرو سکرو له صادراتو څخه په ملیونونو ډالر ګمرکي محصول ټولوي…..
