لیکواله: زارا داوړ
په هره ټولنه کې سیاست د پرېکړو، قانون جوړونې او د راتلونکي د مسیر ټاکلو مهم ډګر دی. دا هغه ساحه ده چې د ولس اقتصادي، ټولنیز او کلتوري برخلیک پکې ټاکل کېږي. که ښځه د ټولنې نیمه برخه جوړوي، نو دا پوښتنه راولاړېږي چې څنګه کېدای شي له دې مهم ډګر څخه لرې وساتل شي؟ پښتنې ښځې باید په سیاست کې فعاله ونډه ولري، ځکه سیاست یوازې د واک او قدرت نوم نه دی، بلکې د ولس د خدمت، عدالت او برابرۍ وسیله ده.
په معاصر تاریخ کې ګڼو ښځو وښوده چې رهبري په پورې جنسیت پورې نه د تړلې، بلکې له وړتیا، هوډ او صداقت سره تړاو لري. په پاکستان کې د Benazir Bhutto مشري دا ثابته کړه چې ښځه هم کولای شي د یوه اسلامي هېواد د لومړۍ وزیرې په توګه د نړۍ په سیاسي ډګر کې مهم رول ولوبوي. همدارنګه د بنګله دېش پخوانۍ صدراعظمې Sheikh Hasina او د جرمني پخوانۍ صدراعظمې Angela Merkel نړۍ ته وښوده چې ښځې د ثبات، حوصلې، تدبیر او اوږدمهاله لید بېلګه کېدای شي. د دغو سیاستوالې تجربې دا پیغام لري چې کله ښځې ته فرصت ورکړل شي، نو هغه نه یوازې د خپل هېواد دننه مثبت بدلون راولي، بلکې په نړیوال سیاست کې هم دروند او اغېزمن حضور لرلای شي.
ښځه چې د کور په مدیریت، د ماشومانو په روزنه او په ټولنیزو اړیکو په تنظیم کې کلونه تجربه لري، د سیاست په ډګر کې هم د ستونزو د درک او حل ځانګړې وړتیا لري. د یوې مور زړه د ټولنې د راتلونکي نسل لپاره حساس وي، نو ځکه ښځینه سیاستوالې ډېر کله د تعلیم، روغتیا، ټولنیز عدالت او کورني ثبات موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه کوي. د قانون جوړونې په بهیر کې د ښځو شتون د ښځو، ماشومانو او کورنیو د حقونو ساتنه پیاوړې کوي. هغه ټولنې چې ښځو ته سیاسي ډګر پرانیزي، هلته د شفافیت، حساب ورکونې او ټولنیز توازن کچه لوړېږي. دا یوازې د ښځو بریا نه ده، بلکې د ټولنې عمومي پرمختګ دی.
پښتنې ښځې چې د تاریخ په اوږدو کې د مېړانې، صبر او وفادارۍ سمبول پاتې شوې دي، کولای شي د سیاست په ډګر کې هم مهم بدلونونه راولي. د کور، کلتور او ټولنیزو اړیکو ژور درک د دې سبب ګرځي چې د خلکو واقعي ستونزې په ښه ډول وپېژني. خو له بده مرغه، دودیز فکر، ناسم فرهنګي برداشتونه او کله ناکله امنیتي ستونزې د پښتنو ښځو سیاسي فعالیت محدودوي. ډېری نجونې له کوچنیوالي اوري چې سیاست د نارینه وو کار دی، حال دا چې سیاست د ټولنې د هر غړي حق دی. کله چې یوه پښتنه ښځه سیاسي ډګر ته راووځي، نو دا یوازې د ځان استازیتوب نه کوي، بلکې د زرګونو نورو چوپ غږونو استازیتوب کوي.
تعلیم د ښځې سیاسي ځواکمنتیا اساسي شرط دی. پوهاوی ښځې ته دا جرأت ورکوي چې د رایې ورکولو، نوماند کېدو او سیاسي فعالیت حق په زړورتیا وکاروي. کورنۍ، تعلیمي ادارې او رسنۍ باید د ښځو سیاسي شعور لوړولو کې ونډه واخلي. کله چې نجلۍ له کوچنیوالي زده کړي چې د هغې غږ ارزښت لري، نو سبا به په زړورتیا د پرېکړو په مېز کې کښېني. د ښځو سیاسي ګډون د جنسیتي تبعیض مخه نیسي او د برابر فرصت فرهنګ رامنځته کوي.
که ښځه له سیاست څخه لرې پاتې شي، نو د ټولنې نیمه انرجي او نیمه پوهه به بې استفادې پاتې کېږي. یوه عادلانه، پرمختللې او باثباته ټولنه هغه ده چې په کې د ښځو غږ اورېدل کېږي او ارزښت ورکول کېږي. سیاست یوازې واک ته رسېدل نه دي، بلکې د خلکو د ستونزو حل، د عدالت ټینګښت او د راتلونکي نسل لپاره د روښانه لارې جوړول دي. کله چې ښځه او سړي دواړه د پرېکړو په مېز کې ناست وي، نو پالیسي جوړونه د ټولنې د ټولو قشرونو اړتیاوې په پام کې نیسي. دا ګډ کار د ثبات، سولې او اوږدمهاله پرمختګ لامل ګرځي.
پښتنې ښځې باید په سیاست کې برخه واخلي، ځکه چې د ملت راتلونکی د ښځې او سړي په ګډه همکارۍ جوړېږي. هغه ټولنه چې نیمه برخه یې چوپه پاتې شي، نیمګړې وي. د رڼا او هوساینې راتلونکی هغه وخت رامنځته کېږي چې د ښځې غږ د سیاست تر تالاره ورسېږي او درناوی ورته وشي. که مونږ پرمختګ، عدالت او پایدار ثبات غواړو، نو باید ښځو ته نه یوازې اجازه، بلکې هڅونه او ملاتړ يې ورکړو چې د سیاست په ډګر کې خپل مشروع حق وکاروي. همدا ګډون به زمونږ ټولنه له نیمګړتیاوو وباسي او د برابرۍ، عدالت او سوکالۍ پر لور به یې بوځي.
