د پاکستان د سواد کچه په ټولیز ډول ۶۳ سلنه ده، چې دا د جنوبي اسیا د هېوادونو تر ټولو ټیټه کچه بلل کېږي۔

پښتو جرنل

د پاکستان د احصایې ادارې (Pakistan Bureau of Statistics) د معلوماتو او د نړیوال بانک د شمېرو له مخې، د پاکستان د سواد کچه په ټولیز ډول ۶۳ سلنه ده، چې دا د جنوبي اسیا د هېوادونو تر ټولو ټیټه کچه بلل کېږي۔
د پاکستان د ټولنیز او ژوندانه د کچې د اندازه کولو سروې – د کورنیو ګډ اقتصادي سروې (PSLM–HEIS) د ۲۰۲۴–۲۰۲۵ له مخې، د لسو کلونو او تر هغه پورته عمر لرونکو وګړو کې د سواد کچه له ۶۰ سلنې (۲۰۱۸–۲۰۱۹) څخه ۶۳ سلنې ته لوړه شوې ده۔
د جنوبي اسیا له نورو هېوادونو سره د پاکستان د سواد کچه څنګه پرتله کېږي؟
د نړیوال بانک له مخې، په جنوبي اسیا کې د بالغانو د سواد تر ټولو لوړه کچه په مالدیف کې ده چې له ۹۸ سلنې زیاته ده۔ ورپسې سریلانکا د ۹۳ سلنې، هند د ۸۷ سلنې، او بنګله دېش د ۷۹ سلنې سواد کچه لري۔
نیپال کې د بالغانو د سواد کچه ۶۸ سلنه ده، په داسې حال کې چې په بوتان کې دا کچه ۶۵ سلنه ده۔ د جنوبي اسیا د سیمې اوسط سواد کچه ۷۸ سلنه ده۔
نور ولولئ: ولایتونه د تعلیمي شاخصونو او لګښتونو له مخې پراخ توپیر لري
په پاکستان کې څوک لوستی (باسواد) ګڼل کېږي؟
د PSLM–HEIS د ټولنیز راپور له مخې، باسواد کس هغه څوک بلل کېږي چې عمر یې لس کاله یا تر هغه زیات وي او وکولای شي یو ساده عبارت ولولي، مانا یې درک کړي او یوه ساده جمله ولیکي۔
راپور د ځوانانو سواد او د بالغانو سواد ترمنځ توپیر هم کوي۔ د ځوانانو سواد هغو کسانو ته ویل کېږي چې عمرونه یې د ۱۵ او ۲۴ کلونو ترمنځ وي او لوستل او لیکل په پوهه سره کولی شي۔ د بالغانو سواد هغو کسانو ته ویل کېږي چې عمر یې ۱۵ کاله یا تر هغه زیات وي او همدې معیار ته پوره وي۔ د ځوانانو سواد د بالغانو د سواد یوه برخه ده۔
د جنس، صوبو او عمرونو له مخې د سواد کچه څنګه توپیر لري؟
د نارینه‌وو د سواد کچه لا هم د ښځو له کچې لوړه ده۔ د سروې له مخې، ۷۳ سلنه نارینه باسواد دي، په داسې حال کې چې د ښځو سواد کچه ۵۴ سلنه ده۔
د صوبو په کچه، پنجاب د ۶۸ سلنې سره تر ټولو لوړه د سواد کچه لري۔ سند او خیبر پښتونخوا دواړه ۵۸ سلنه سواد لري، په داسې حال کې چې بلوچستان تر ټولو ټیټه کچه، یعنې ۴۹ سلنه لري۔
د عمرونو له مخې، د ځوانانو (۱۵–۲۴ کلونو) د سواد کچه په ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کې ۷۷ سلنه وه، چې دا له ۷۲ سلنې (۲۰۱۸–۲۰۱۹) څخه لوړه شوې ده۔ د بالغانو (۱۵ کلن او تر هغه پورته) د سواد کچه ۶۰ سلنې ته رسېدلې، چې پخوا ۵۶ سلنه وه۔
ولې سواد د حکومتولۍ او پرمختګ لپاره مهم دی؟
د پاکستان د اساسي قانون ۲۵-A ماده د پنځو څخه تر شپاړسو کلونو عمر لرونکو ماشومانو لپاره وړیا او لازمي تعلیم تضمینوي۔ د اتلسم اساسي قانوني تعدیل وروسته، تعلیم د صوبو واک ته وسپارل شو۔
پاکستان د ملګرو ملتونو د دوامدار پرمختګ د اهدافو (SDGs) لاسلیک کوونکی هم دی، چې پکې څلورم هدف (Goal 4) د ټولو لپاره د ټول‌شموله، عادلانه او باکیفیته تعلیم او د ژوند تر پایه د زده‌کړو فرصتونو ته وده ورکول دي۔