نړیوال بانک په بلوچستان کې د سېلابونو له امله د زیانمنو سیمو د بیارغونې لپاره د ۲۴۵ میلیونه ډالرو په ارزښت د یوې پروژې د پلي کېدو کچه له «منځنۍ کچې د قناعت وړ» څخه «منځنۍ کچې نارضایتبښونکې» ته راټیټه کړې ده.
د نړیوال بانک په وینا، د پروژې د کور جوړونې په برخه کې د مرستو د ترلاسه کوونکو د شمېر محدودولو، د پاتې مستحقو کورنیو لپاره د مالي سرچینو کمښت، د خلکو د شکایتونو نه هوارېدو او د معلوماتو رسولو ستونزو د پروژې د پرمختګ پر وړاندې اندېښنې پیدا کړې دي.
بانک ویلي، تر اوسه له ۷۴ زرو څخه ډېرو کورنیو د کور جوړونې د مرستې لومړۍ برخه ترلاسه کړې، خو د پروژې د څار کمېټې پرېکړې چې د مرستو ترلاسه کوونکي محدود کړي، د نورو مستحقو کورنیو د ملاتړ په اړه ستونزې رامنځته کړې دي.
د پروژې په لومړۍ برخه کې د اوبو لګولو، سړکونو او پلونو د جوړولو چارې شاملې دي. نړیوال بانک وايي، د دې برخې لپاره د پروژې نوی مشر ټاکل شوی، د پلي کولو اداره پیاوړې شوې او د طرحو او داوطلبۍ اسناد نږدې بشپړ شوي دي، خو تر اوسه د پروژې له اصلي موخو سره تړلي درې مهم شاخصونه نه دي ترلاسه شوي.
د پروژې په دویمه برخه کې د سېلابونو او نورو طبیعي پېښو د ژر خبرتیا سیستم او د هوا او اوبو د وضعیت د څار خدمتونه شامل دي. د بانک په وینا، په دې برخه کې د نوي مرستیال مشر له ټاکل کېدو او د هوايي څار مرکزونو د قرارداد له ورکړې وروسته چارې چټکې شوې، خو ځینې مهمې تدارکاتي چارې لا هم پاتې دي.
د کورونو د بیا رغونې اړوندې برخې په اړه نړیوال بانک د پروژې د پالیسیو او تخنیکي طرحې اړوند خطرونه له «د پام وړ» څخه «لوړ» کچې ته لوړ کړي دي.
بانک همداراز ویلي چې د جولای تر شپږمې نېټې پروژه د چاپېریالي او ټولنیزو معیارونو له مخې په ځینو برخو کې له اصولو سره برابره نه وه، ځکه د پروژې په ساحه کې د پام وړ بدلونونه راغلي، خو له هغو خلکو سره چې په مستقیم ډول اغېزمنېږي او له زیانمنو ډلو سره کافي سلا مشورې نه وې شوې.
د نړیوال بانک د تخنیکي ارزونې له مخې، د پروژې د پلي کولو لارښود باید د پروژې له بدلونونو سره سم نوی شوی وای، خو تر اوسه اړوند سند بانک ته نه دی سپارل شوی. له همدې امله د دې ژمنې د پوره کېدو حالت «نه دی پوره شوی» بلل شوی دی.
همداراز د روان مالي کال لپاره د پروژې د کارونو او بودجې اړوند اسناد د ډېرو پلي کوونکو ادارو له لوري لا نه دي بشپړ شوي، چې بانک یې د لګښتونو د منلو په اړه د پوښتنو لامل بللی دی.
د دغو ستونزو له امله د پروژې د ادارې او بنسټیز پیاوړتیا ارزونه هم ټیټه شوې ده. نړیوال بانک ویلي چې د پروژې وضعیت به د راتلونکي ارزونې پر مهال، چې ټاکل شوې د اکتوبر په میاشت کې ترسره شي، بیا وکتل شي.
د پاکستان د پلان وزارت دریځ
د پاکستان د پلان او پراختیا وزارت ویلي چې له نړیوال بانک سره د مهمو پرمختیايي پروژو د پلي کېدو په اړه دوامداره خبرې روانې دي.
وزارت ویلي چې د حکومت لومړیتوب دا دی چې نړیوالې مالي مرستې په بلوچستان کې د خلکو اساسي اړتیاوو ته ولګېږي او د پروژو چارې د ټاکل شوو اصولو او رسمي لارو چارو له مخې په سمه توګه بشپړې شي.