لیک: مولانا وحیدالدین خان
یو ځل له یو غربي عالم سره مخ شوم. پوښتنه مې ترې وکړه چې د غربي خلکو د پرمختګ راز په څه کې دی؟ هغه ځواب ورکړ –
” د اختلاف اعلانول د انسان سپېڅلی حق دی ”
بې له شکه چې سمه خبره ده. خو دا د خاص مغربي فكر يا مغربي فکر خبره نه ده، دا د فطرت قانون يا د فطرت برابرول دي. د رسول الله صلی الله علیه وسلم په یو حدیث شریف کې دا احکام په لاندې الفاظو بیان شوي دي:
د امتي رحمه الله اختلاف.
یعنې ” زما د امت اختلاف رحمت دی. ”
اختلاف تل د تنقید په بڼه ښکاري. خو نیوکه که د یو شخص خبره وي، د ځان د حقیقت په قضاوت کې د مطالعې بڼه لري. د تنقید اصل مقصد د یوې موضوع په ښکاره ډول څرګندول دي. د تنقید مقصد دا دی چې مختلف خلک به د خپل لټون نتیجه په ایماندارۍ سره خپروي او بیا به نور خلک خپل نظر په ایماندارۍ څرګندوي. د ذهني تکامل او پرمختګ لپاره دا ډول ښکاره بحث اړین دی.
پوهه یوه لایتناهي ماده ده دا په دیني امورو کې دومره رښتینی دی، لکه په سیکولر مسائلو کې رښتینی دی اختلاف بې له شکه نعمت دی. اختلاف په ټولو حالاتو کې ګټور دی. که په دې کې کوم شرط وي، هغه دا دی چې څوک مخالف وي، اختلاف لري، د پېژندلو او منلو وړ دلایلو په بنیاد د افتراء او تهمت طریقه باید ونه کارول شي.
د اختلاف ګټې بې شمېره دي. دا د خبرو اترو نوي اړخونه رامخته کوي تخلیقي فکر له دې سره زیاتیږي انسان ته دا فرصت پیدا کوي چې د نورو د فکرونو له پایلو ګټه پورته کړي. په دې اړه د بحث پټ او نا څرګند اړخونه نابغه دي او نور.
