روسیې او د افغانستان د افغانستان اوسني حکومت د پوځي همکارۍ یو تړون لاسلیک کړی، هغه اقدام چې شنونکي یې د دواړو لورو ترمنځ د اړیکو د لا ژورېدو نښه بولي.
د راپورونو له مخې، دغه تړون د مې په ۲۷مه د روسیې د امنیت شورا سکرتر سرګي شویګو او د طالبانو د دفاع وزیر ملا محمد یعقوب له خوا د مسکو ترڅنګ د امنیتي غونډې په څنډه کې لاسلیک شوی دی.
تر اوسه نه روسیې او نه هم طالبانو د دغه تړون بشپړ متن خپور کړی او نه یې د همکارۍ د څرنګوالي په اړه جزیات ورکړي دي. کارپوهان وایي، له همدې امله دا روښانه نه ده چې دا تړون به عملي پوځي بدلون رامنځته کړي او که یوازې یو سیاسي او سمبولیک اقدام وي.
د پوځي او تخنیکي همکاریو تړونونه معمولاً د وسلو پلور، پوځي روزنې، تخنیکي مرستې، ساتنې او لوژستیکي همکاریو برخې رانغاړي.
شنونکي وایي، د اوکراین جګړې او د لوېدیځو بندیزونو له امله د روسیې اقتصادي وضعیت د دې لامل شوی چې مسکو ونه شي کولای طالبانو ته پراخې پوځي مرستې برابرې کړي. بلخوا د طالبانو حکومت هم دومره اقتصادي توان نه لري چې له روسیې څخه په لویه کچه پوځي تجهیزات وپېري.
د اټلانټیک شورا څېړونکي حمید حکیمي ویلي، ښایي د دواړو لورو همکاري تر ډېره د روزنې، تخنیکي همغږۍ او تجهیزاتو د ساتنې په برخه کې وي، نه د لویو وسلو د لېږد په برخه کې.
روسي شنونکي رسلان سلیمانوف هم ویلي، دا تړون تر ډېره یو سیاسي پیغام دی، نه دا چې روسیه دې ژر طالبانو ته پراخه پوځي مرسته پیل کړي.
روسیه یوازینی هېواد دی چې په ۲۰۲۵ کال کې یې د طالبانو حکومت په رسمي ډول د افغانستان د قانوني حکومت په توګه وپېژاند. تر دې وړاندې چین، قزاقستان او ازبکستان هم له طالبانو سره سیاسي او اقتصادي اړیکې لرلې، خو رسمي پېژندنه یې نه ده کړې.
مسکو په وروستیو کلونو کې څو ځله د طالبانو پلاوي کوربه توب کړی او هڅه کوي چې د افغانستان د امنیتي مسایلو په برخه کې مهم رول ولوبوي. روسیه په ځانګړي ډول د داعش خراسان ډلې له فعالیتونو اندېښنه لري، ځکه دغه ډله د روسیې او منځنۍ اسیا لپاره جدي ګواښ ګڼل کېږي.
داعش خراسان د ۲۰۲۴ کال په مارچ کې د مسکو ترڅنګ پر یوه کنسرت تالار د برید مسوولیت منلی و، هغه برید چې نږدې ۱۵۰ کسان پکې وژل شوي وو.
بلخوا طالبان هڅه کوي چې د روسیې په څېر هېوادونو سره د اړیکو له لارې خپل نړیوال انزوا کمه کړي او نړۍ ته وښيي چې لا هم له مهمو قدرتونو سره اړیکې لري.
سره له دې چې طالبان په افغانستان کې نسبي امنیت راوستی، خو د ښځو د حقونو محدودولو، د نجونو د زده کړو بندولو او د بشري حقونو د سرغړونو له امله له پراخو نیوکو سره مخ دي.
روسیه هم غواړي له افغانستانه د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته په سیمه کې خپل نفوذ پراخ کړي او ځان د لوېدیځ د سیاستونو بدیل وښيي. روسي چارواکو یو ځل بیا له لوېدیځو هېوادونو غوښتي چې د افغانستان کنګل شوې شتمنۍ ازادې کړي او د شل کلن حضور پایلو مسوولیت ومني.
