ویب ډیسک
مجتبیٰ خامنهاي د ایران د پخواني ستر مذهبي مشر آیت الله علي خامنهاي زوی دی. له ډېر پخوا راهیسې داسې ګڼل کېده چې ښايي د ایران راتلونکی ستر مشر شي. دا خبره آن تر هغې مخکې هم کېده چې تېرې اوونۍ د جګړې په پیل کې د اسراییلو په هوايي برید کې د هغه پلار ووژل شو.
د امریکا ډیپلوماتانو د ډېرو کلونو راهیسې مجتبی خامنهاي ته «د جامو تر شا پټ ځواک» ویل. سره له دې چې هغه د ایران په اسلامي نظام کې یو پټ او کم ښکاره شخصیت ګڼل کېږي.
مجتبی خامنهاي د فبرورۍ له اته ویشتمې وروسته په عامه توګه نه دی لیدل شوی. هماغه ورځ د اسراییلو په هوايي برید کې چې د ستر مشر دفترونه یې په نښه کړي وو، د هغه شپږ اتیا کلن پلار او د هغه مېرمن زهرا حداد عادل ووژل شول.
ګومان کېږي چې هغه اوس پټ شوی وي، ځکه چې د امریکا او اسراییلو هوايي بریدونه لا هم په ایران کې روان دي، خو د ایران دولتي رسنیو د هغه د ځای په اړه څه نه دي ویلي.
د هغه پلار او مېرمن د سخت دریځو له نظره د امریکا او اسراییلو پر ضد جګړه کې شهیدان ګڼل کېږي، نو ښايي د مجتبی خامنهاي مقام د دیني عالمانو په شورا کې لوړ شوی وي. دا شورا اته اتیا غړي لري او د ایران د ستر مشر د ټاکلو دنده لري.
د ایران ستر مشر د هېواد د مذهبي نظام تر ټولو لوړ مقام دی او د دولت په ټولو مهمو چارو وروستۍ پرېکړه هم ده کوي. هغه د پوځ او د انقلاب ساتونکو ځواکونو عمومي قومندان هم وي.
راتلونکی ستر مشر به د ایران د پوځ واک هم تر لاسه کړي او د ډېر غني شوي یورانیمو هغه زېرمه به هم تر لاس لاندې ولري چې که وغواړي د اټومي وسلې د جوړولو لپاره کارېدلی شي.
هغه به واک داسې وخت کې تر لاسه کړي چې امریکا او اسراییل د ایران د اټومي پروګرام او پوځي ځواک د کمزورې کولو لپاره جګړه کوي او هیله لري چې د ایران خلک د مذهبي نظام پر ضد راپورته شي.
مذهبي کورنۍ واکمني
د مجتبی خامنهاي ټاکل کېدل دا پوښتنه راپورته کوي چې ښايي په داسې جمهوریت کې د کورنۍ واکمني رامنځته شي، حال دا چې دا نظام د پخواني شاهي نظام پر ضد جوړ شوی و.
د مشرتابه لپاره نور نوماندان هم وو، لکه علیرضا اعرافی، محمد مهدي میرباقري او حسن خمیني چې د ایران د اسلامي انقلاب د بنسټګر روح الله خمیني لمسی دی.
مجتبی خامنهاي په ۱۹۶۹ کال کې د ایران د مشهد په ښار کې زیږېدلی، یعنې شاوخوا لس کاله مخکې له هغه چې د ۱۹۷۹ اسلامي انقلاب د ایران شاهي نظام نسکور کړي.
کله چې شاهي نظام پای ته ورسېد، د خامنهاي کورنۍ تهران ته ولاړه.
مجتبی خامنهاي د ایران او عراق په جګړه کې د انقلاب ساتونکو ځواکونو له یوې قطعې سره جګړه کړې وه. د دې قطعې ځینې کسان وروسته د استخباراتو مهمو دندو ته ورسېدل.
کله چې په ۱۹۸۹ کال کې د هغه پلار ستر مشر شو، د خامنهاي کورنۍ د هېواد د ډېرو شتمنیو او بنسټونو واک ته لاسرسی پیدا کړ.
د مجتبی ځواک هم د پلار د واکمنۍ پر مهال ډېر شو. هغه د ستر مشر د دفتر په کارونو کې مهم رول درلود او د پلار نږدې سلاکار او باوري کس ګڼل کېده.
خو منتقدان وایي چې هغه هېڅکله د خلکو له خوا نه دی ټاکل شوی، بلکې د خپل پلار له لوري دې مقام ته راوستل شوی.
د دیني زده کړو ستونزه
د هغه منتقدان وایي چې هغه کافي دیني زده کړې نه لري، ځکه چې یوازې د حجت الاسلام درجه لري چې د شیعه دیني عالمانو منځنۍ درجه ده.
د ایران د قانون له مخې ستر مشر باید د آیت الله لوړه درجه ولري او د دیني مدرسې مشر او تجربه لرونکی استاد وي.
ځواکمن مشر
د پلار د واکمنۍ پر مهال مجتبی خامنهاي د خپل نږدېوالي له امله ډېر نفوذ ترلاسه کړ.
یو شمېر پټ ډیپلوماتیک راپورونه وایي چې هغه د خپل پلار د دفتر اصلي دروازه ساتونکی و او د خپل نفوذ ځانګړې شبکه یې جوړه کړې وه.
د امریکا حکومت په ۲۰۱۹ کال کې پر هغه بندیزونه ولګول او ویې ویل چې هغه د خپل پلار د تګلارو په پلي کولو کې مهم رول درلود.
همدارنګه ویل کېږي چې هغه په بهرنیو هېوادونو کې د پټو شرکتونو له لارې ډېرې پانګونې او شتمنۍ هم جوړې کړې دي.
